Historia internetu i webu — oś czasu technologii
Jak rozwijał się web: od ARPANET i pierwszej strony WWW, przez CSS, JavaScript, AJAX, mobile i HTML5, po React, Core Web Vitals i HTTP/3.
Dane i wykresy
Interaktywna wersja strony pokazuje wykresy z bazy PostgreSQL: adopcję internetu od pierwszego dostępnego roku World Bank WLD (2005), desktop vs mobile vs tablet, udział przeglądarek oraz pełne roczne rozdzielczości StatCounter 2009-2026.
Źródła danych: World Bank / ITU oraz StatCounter Global Stats. Wykresy są opisane źródłem i mogą być aktualizowane z tabeli public.web_history_stats.
1969 — Powstaje ARPANET
Amerykańska DARPA uruchamia ARPANET — pierwszą sieć z komutacją pakietów, na której zbudowano internet.
1983 — Internet mówi TCP/IP
ARPANET przechodzi na protokół TCP/IP — wspólny język, który łączy oddzielne sieci w jeden internet.
1989 — Tim Berners-Lee proponuje WWW
W CERN powstaje koncepcja World Wide Web: trzy filary — HTTP, HTML i URL — które działają do dziś.
1990 — Pierwsza przeglądarka WorldWideWeb
Tim Berners-Lee pisze WorldWideWeb (później Nexus) — pierwszy program do oglądania i tworzenia stron, na komputerze NeXT.
1991 — Pierwsza strona WWW
Rusza pierwsza witryna w historii — czysty tekst z linkami, opisująca, czym jest WWW. Wciąż dostępna w archiwum.
1993 — Przeglądarka Mosaic
Mosaic to pierwsza popularna graficzna przeglądarka — obrazy obok tekstu otwierają web dla zwykłych ludzi.
1994 — Netscape i powstanie W3C
Netscape Navigator zdobywa rynek; powstaje W3C — organizacja ustalająca standardy webu.
1995 — JavaScript ożywia strony
W Netscape powstaje JavaScript — strony przestają być statyczne i zaczynają reagować na użytkownika.
1996 — CSS 1 — wygląd osobno
Pierwszy standard CSS pozwala opisać wygląd niezależnie od HTML — fundament nowoczesnego web designu.
1998 — Google i era Flasha
Powstaje Google (PageRank), a Flash króluje w animacjach i grach — choć ciężki i nieindeksowalny.
1999 — AJAX — dane bez przeładowania
Technika asynchronicznego pobierania danych pozwala aktualizować fragment strony bez przeładowania całości.
2004 — Web 2.0
Strony stają się interaktywne i społecznościowe (blogi, Facebook) — użytkownik tworzy treść, nie tylko czyta.
2005 — YouTube i termin „AJAX”
Rusza YouTube, a Jesse James Garrett ukuwa termin „AJAX” — strony zaczynają działać płynnie jak aplikacje.
2007 — iPhone — mobilny web
Smartfony zmuszają do projektowania „mobile first" — strona musi działać na małym, dotykowym ekranie.
2008 — Chrome i silnik V8
Google Chrome z silnikiem V8 radykalnie przyspiesza JavaScript — aplikacje webowe nabierają mocy.
2010 — Responsive Web Design
Ethan Marcotte opisuje RWD — elastyczne siatki i media queries zamiast osobnej wersji mobilnej.
2011 — Node.js dojrzewa
Node.js pozwala pisać backend w JavaScript — jeden język na całym stosie (full-stack JS).
2012 — RWD staje się standardem
Responsywność wchodzi do głównego nurtu; wkrótce Google zaleca jedną responsywną wersję strony zamiast osobnej mobilnej.
2014 — HTML5 jako standard
HTML5 wprowadza natywne wideo, audio, canvas i semantykę — koniec zależności od wtyczek jak Flash.
2015 — React i komponentowy front
React popularyzuje budowę interfejsów z komponentów; rusza też HTTP/2 (równoległe pobieranie).
2016 — Let’s Encrypt: HTTPS dla wszystkich
Darmowe, automatyczne certyfikaty masowo upowszechniają HTTPS; przeglądarki zaczynają oznaczać HTTP jako „niezabezpieczone”.
2017 — PWA i WebAssembly
Progressive Web Apps (offline, instalacja) i WebAssembly (niemal natywna szybkość) zacierają granicę między stroną a aplikacją.
2018 — RODO / GDPR
Wchodzi unijne RODO — strony muszą pytać o zgodę na śledzenie i jasno informować o danych. Stąd dzisiejsze banery cookie.
2020 — Core Web Vitals
Google wprowadza Core Web Vitals (LCP, CLS, INP) — mierzy faktyczną szybkość i stabilność z perspektywy użytkownika.
2021 — HTTP/3 (QUIC)
HTTP/3 na protokole QUIC skraca czas nawiązania połączenia i lepiej znosi słabą sieć.
2023 — Edge i AI w webie
Renderowanie na brzegu sieci (edge) skraca czas odpowiedzi, a narzędzia AI wspierają tworzenie i analizę stron.